Mag je over het net slaan in volleybal?
Bij het blok mag je over het net reiken, bij de aanval niet.
Mag je over het net slaan in volleybal?
In de basis van volleybal staat de scheiding tussen twee speelhelften centraal, maar tijdens een intensieve rally vervaagt die lijn vaak bij het net. De officiële spelregels van de Nevobo en de FIVB zijn hier echter strikt in: wanneer je wel en niet over het net mag reiken, hangt volledig af van de spelsituatie en de intentie van je actie. De regels maken een cruciaal onderscheid tussen een blokkering en een aanvalslag.
De regels bij een aanvalslag
Bij een aanvalslag is de regelgeving onverbiddelijk: je mag de bal pas raken wanneer deze zich (deels) aan jouw kant van het verticale vlak van het net bevindt. Zodra je de bal raakt terwijl deze zich volledig aan de zijde van de tegenstander bevindt, bega je een fout. Dit wordt door de scheidsrechter afgefloten als een 'over het net' overtreding.
Na het contactmoment is het echter wel toegestaan om met je hand of arm door te zwaaien over het net heen. De voorwaarde hierbij is dat het eerste contactpunt op de eigen speelhelft lag en dat je het net niet aanraakt tijdens de actie. Dit doorzwaaien is essentieel voor een goede techniek en om blessures aan de schouder te voorkomen.
Reiken over het net tijdens een blok
Bij het blokkeren gelden andere regels. Een blokkeerder mag wel degelijk met de handen en armen over het net reiken in de ruimte van de tegenstander. Hier zijn echter drie specifieke voorwaarden aan verbonden:
- De aanval is voltooid: De tegenstander moet de aanvalshandeling hebben uitgevoerd of geprobeerd hebben de bal over het net te spelen.
- Geen hinder: Je mag het spel van de tegenstander niet hinderen voordat of terwijl zij hun aanval uitvoeren.
- Buiten het speelvlak: Je handen mogen zich over het net bevinden, mits je de bal pas raakt nadat de aanval is ingezet.
Het is dus toegestaan om de bal aan de kant van de tegenstander te blokkeren, zolang je niet interfereert met de spelverdeler die probeert de bal op te zetten of een speler die de bal nog probeert te verwerken binnen de eigen drie balcontacten.
De rol van de spelverdeler bij het net
Situaties bij het net worden vaak complex wanneer een spelverdeler de bal dicht langs de netrand speelt. Als de spelverdeler de bal probeert te spelen om een aanval op te zetten, mag de tegenstander deze bal niet boven de netrand onderscheppen zolang de bal zich nog aan de zijde van de spelverdeler bevindt.
Pas wanneer de bal het verticale vlak van het net naar de kant van de verdedigers passeert, of wanneer de spelverdeler de bal richting het vak van de tegenstander stuurt (een aanvalshandeling), mag er een blokkering worden geplaatst. Een veelvoorkomende fout in de lagere klassen is dat een blokkeerder de 'set' van de spelverdeler al onderbreekt voordat deze de netrand heeft bereikt. Dit is technisch gezien een aanvalsfout of hinderen.
Wanneer fluit de scheidsrechter?
De scheidsrechter let op een aantal specifieke signalen om te bepalen of er een overtreding plaatsvindt. Het beoordelen van 'over het net' is een van de lastigste taken, omdat het om fracties van seconden gaat. Hier zijn de situaties waarin er vrijwel altijd gefloten wordt:
- De aanvaller raakt de bal terwijl deze nog volledig aan de overkant van het net is.
- Een blokkeerder raakt de bal aan de overzijde terwijl de spelverdeler nog bezig is met de tweede bal.
- De hand van een speler hindert de beweging van de tegenstander onder of boven het net.
- De speler raakt de bovenband van het net tijdens het reiken of slaan.
Checklist voor een reglementaire actie
Wil je weten of jouw actie volgens de regels was? Loop deze punten na:
- Vond het eerste contact van de aanval plaats in de eigen ruimte?
- Was de aanval van de tegenstander al ingezet voordat het blok contact maakte?
- Is het netvlak aangeraakt door de speler (netfout)?
- Werd de spelverdeler van de tegenstander beperkt in het uitvoeren van een set?
De scheidslijn tussen blok en aanval
Er bestaat vaak discussie over wat telt als een blok. Volgens de reglementen is een blokkering de actie van spelers dicht bij het net om de uit de richting van de tegenstander komende bal te onderscheppen door hoger te reiken dan de bovenkant van het net. Alleen achterspelers mogen niet blokkeren of een voltooid blok vormen. Als een achterspeler over het net reikt om een bal terug te slaan die nog aan de kant van de tegenstander is, wordt dit direct bestraft.
Samenvatting
Over het net slaan is enkel toegestaan bij een blokkering, mits de tegenstander de aanval al heeft ingezet en je het spel niet hindert. Bij een aanvalslag moet het contactpunt altijd op de eigen speelhelft liggen, al mag de arm daarna wel over het net doorzwaaien. Het respecteren van de verticale grens van het net voorkomt onnodige discussies en puntenverlies tijdens de wedstrijd.
Veelgestelde vragen
Mag je de bal blokkeren als de spelverdeler de tweede bal geeft?
Nee, je mag de spelverdeler niet hinderen zolang deze de bal probeert te spelen voor een medespeler. Pas als de bal het netvlak passeert of als de actie als aanval wordt gezien, mag je blokkeren.
Is je arm over het net steken na een smash een fout?
Nee, mits je de bal op je eigen helft hebt geraakt en je het net zelf niet aanraakt. Het doorzwaaien van de arm over het net is toegestaan.
Mag een achterspeler over het net reiken bij een blok?
Nee, een achterspeler mag geen blokkering uitvoeren. Als zij de bal boven de netrand raken terwijl ze over het net reiken, is dit een actieve blokfout of een aanvalsfout.
Wanneer is een bal 'over het net' bij de service?
Bij de service mag de ontvanger de bal nooit boven de netrand terugspelen (blokkeren of smashen) als de bal nog in de voorzone en boven de netrand is. Je moet de service altijd eerst laten zakken of passief verwerken.